Đắk Lắk tạo đòn bẩy cho sầu riêng vươn xa - Đại Biểu Nhân Dân

Xây dựng thủ phủ bền vững

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk Đặng Thị Thủy, toàn tỉnh hiện có khoảng 44.000ha sầu riêng, sản lượng trong niên vụ 2026 ước đạt khoảng 500.000 tấn, tiếp tục dẫn đầu cả nước. Riêng niên vụ năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của tỉnh đạt trên 1,1 tỷ USD, đưa loại trái cây này trở thành một trong những mặt hàng nông sản có giá trị xuất khẩu lớn nhất của địa phương.

Sầu riêng Đắk Lắk hiện đã có mặt tại nhiều thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc)... Trong đó, Trung Quốc vẫn là thị trường chủ lực, chiếm khoảng 90-95% tổng kim ngạch xuất khẩu. Theo bà Đặng Thị Thủy, kết quả này không chỉ đến từ lợi thế về điều kiện tự nhiên, mà còn là sự đồng hành của chính quyền trong việc xây dựng vùng nguyên liệu, cấp mã số vùng trồng, quản lý chất lượng và kết nối doanh nghiệp tiêu thụ.

Đến nay, Đắk Lắk đã được cấp 280 mã số vùng trồng với diện tích khoảng 7.500ha cùng 42 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Ngoài ra, 165 vùng trồng với diện tích gần 4.915ha và 66 cơ sở đóng gói đang chờ Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thẩm định, phê duyệt.

Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện cơ chế quản lý, Đắk Lắk xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng. Việc số hóa dữ liệu vùng trồng, ứng dụng công nghệ trong quản lý và sản xuất đang từng bước thay đổi phương thức canh tác truyền thống, tạo nền tảng để xây dựng chuỗi giá trị minh bạch và bền vững.

Từ nguồn nguyên liệu sầu riêng, nhiều doanh nghiệp đã cho ra đời các sản phẩm như sầu riêng sấy, sầu riêng đông lạnh, bột sầu riêng, các dòng thực phẩm chế biến, đồ uống và nhiều sản phẩm có giá trị gia tăng khác. Bà Hiền Vinh, nhân viên marketing của một công ty cho biết, hiện nhiều doanh nghiệp đã kết hợp chế biến giữa sầu riêng tạo nên những sản phẩm mới. Đồng thời, mở ra cơ hội tiếp cận nhiều phân khúc khách hàng khác nhau, từ thực phẩm, đồ uống đến mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

“Nhiều người không nghĩ rằng trong vỏ sầu riêng có tinh chất làm đẹp da. Khi được biết sản phẩm làm từ sầu riêng, người tiêu dùng hết sức ngạc nhiên về công dụng của sản phẩm. Điều đó cho thấy dư địa gia tăng giá trị của ngành hàng sầu riêng còn rất lớn", bà Hiền Vinh chia sẻ.

Đổi mới phương thức tiêu thụ

Bên cạnh nâng cao chất lượng sản phẩm, Đắk Lắk đang thí điểm mô hình đấu giá sầu riêng tại vườn nhằm minh bạch hóa thị trường, nâng cao giá trị nông sản và tăng cường liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp. Theo Chủ tịch UBND xã Krông Pắk Lại Đức Đại, năm 2026, địa phương được giao làm đầu mối kết nối và tổ chức các phiên đấu giá sầu riêng. Dự kiến khoảng 200ha với sản lượng 4.600 tấn sẽ tham gia đấu giá. Toàn bộ diện tích đều đã được cấp mã số vùng trồng, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, trải qua hai đợt kiểm nghiệm và không phát hiện tồn dư kim loại nặng. Khác với phương thức mua bán truyền thống, trước khi đấu giá, doanh nghiệp được trực tiếp khảo sát vùng trồng để đánh giá chất lượng trái, quy trình sản xuất, năng lực cung ứng và hồ sơ truy xuất nguồn gốc.

Cũng theo ông Lại Đức Đại, đến nay đã có 11 doanh nghiệp khảo sát thực địa và đánh giá cao chất lượng vùng nguyên liệu. Theo kế hoạch, địa phương và doanh nghiệp sẽ thống nhất mức giá sàn trước khi tổ chức đấu giá kín. Ba phiên đấu giá sẽ diễn ra từ ngày 25/7 đến 15/8; trong đó, phiên đầu tiên dự kiến đưa ra thị trường khoảng 300 tấn sầu riêng. Việc thí điểm đấu giá sầu riêng tại vườn không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân mà còn quảng bá thương hiệu sầu riêng Krông Pắk, mở rộng cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu.

"Chính quyền địa phương sẽ luôn đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để các phiên đấu giá diễn ra công khai, minh bạch và an toàn; từng bước hình thành chuỗi liên kết tiêu thụ bền vững, góp phần nâng tầm thương hiệu sầu riêng Krông Pắk nói riêng và sầu riêng Đắk Lắk nói chung", ông Lại Đức Đại cho biết.

Từ việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển chế biến sâu đến đổi mới phương thức tiêu thụ, tỉnh Đắk Lắk đang từng bước tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho ngành hàng sầu riêng. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, những giải pháp này không chỉ giúp giữ vững các thị trường xuất khẩu truyền thống mà còn mở ra cơ hội để sầu riêng Đắk Lắk chinh phục những thị trường có yêu cầu cao hơn, khẳng định vị thế của ngành hàng nông sản chủ lực trên bản đồ xuất khẩu Việt Nam.

Thanh Bình