Gắn chính sách bảo vệ môi trường với hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bền vững - Đại Biểu Nhân Dân

Gỡ vướng thủ tục, nâng cao hiệu quả cấp phép môi trường

Góp ý về thủ tục cấp giấy phép môi trường tại khoản 3a Điều 42, ĐBQH Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, cần giải quyết hài hòa giữa yêu cầu tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiểm soát chặt chẽ các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm. Thực tế, có doanh nghiệp đầu tư công nghệ mới, nâng công suất nhưng không làm gia tăng tác động tiêu cực đến môi trường. Nếu vẫn phải thực hiện các thủ tục cấp phép không cần thiết sẽ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai dự án.

Đại biểu đề nghị quy định rõ tiêu chí xác định trường hợp phải cấp phép khi thay đổi quy mô, công suất, công nghệ; đơn giản hóa thủ tục đối với những thay đổi không làm gia tăng tác động xấu đến môi trường. Ngược lại, các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao cần được kiểm soát nghiêm ngay từ khâu cấp phép.

Theo đại biểu, thủ tục cấp phép môi trường hiện còn những khó khăn về hồ sơ, trình tự và thời gian giải quyết. Do đó, cần nghiên cứu công khai, minh bạch hồ sơ, đẩy mạnh thực hiện thủ tục trên môi trường mạng, hạn chế những khâu trung gian không cần thiết, qua đó giảm nguy cơ phát sinh nhũng nhiễu, tiêu cực. Việc hoàn thiện quy định về cấp phép cần được cân nhắc kỹ lưỡng bởi phạm vi tác động rộng, liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.

Đề cập việc kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, mùi hôi và chất thải, liên quan đến khoản 6 Điều 111 và khoản 6 Điều 112, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang cho biết, tại khu vực Tây Nguyên, một số trang trại chăn nuôi, cơ sở chế biến nông sản phát sinh nước thải, chất thải và mùi hôi, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Có trường hợp người dân nhiều lần phản ánh nhưng việc khắc phục chưa dứt điểm.

Trong khi đó, địa bàn rộng, dân cư phân tán gây khó khăn cho việc phát hiện các cơ sở hoạt động không phép, xả thải trái quy định hoặc đổ rác không đúng nơi quy định. Năng lực thu gom, xử lý chất thải tại một số địa phương còn hạn chế, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát và xử lý vi phạm.

Từ thực tiễn này, đại biểu đề nghị quy định chặt chẽ trách nhiệm bảo đảm tính trung thực, liên tục của dữ liệu quan trắc nước thải, bụi và khí thải; đồng thời, hoàn thiện quy định về kiểm tra thực tế, tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân và yêu cầu cơ sở vi phạm khắc phục ô nhiễm.

Đại biểu nhấn mạnh, việc cấp phép phải gắn với hiệu quả kiểm soát môi trường trên thực tế, không để tình trạng cơ sở đã được cấp giấy phép nhưng người dân xung quanh vẫn phải chịu ảnh hưởng bởi mùi hôi, nguồn nước ô nhiễm kéo dài.

Gắn bảo vệ môi trường với sản xuất nông nghiệp bền vững

Về kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định tại Điều 61, hướng đến kiểm soát đồng bộ từ khâu kinh doanh, sử dụng thuốc trên đồng ruộng đến kiểm tra dư lượng trong nông sản.

Theo đại biểu, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại một số nơi còn tùy tiện, thiếu kiểm soát. Người dân có thể mua thuốc theo giới thiệu của người bán, phun nhiều lần hoặc không bảo đảm thời gian cách ly. Những thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất, nguồn nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng nông sản.

Do đó, cần xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý nông nghiệp, môi trường, thị trường và an toàn thực phẩm; tăng cường kiểm tra, giám sát việc kinh doanh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát dư lượng trong sản phẩm nông nghiệp. Theo đại biểu, muốn có nông sản sạch cần kiểm soát ngay từ khâu cung ứng và quá trình sử dụng thuốc, thay vì chỉ xử lý khi sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.

Đối với chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bảo vệ môi trường tại khoản 6 Điều 61, đại biểu bày tỏ đồng tình với việc hỗ trợ kỹ thuật cho sản xuất giảm phát thải, tưới tiết kiệm và xử lý phụ phẩm. Tuy nhiên, đối với nông dân Tây Nguyên, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, khó khăn không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở nguồn vốn đầu tư.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ người dân tiếp cận vốn, khuyến khích liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để đầu tư công nghệ tưới tiết kiệm, xử lý phụ phẩm, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học và giảm phát thải.

Theo đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, việc sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường cần hướng đến ba yêu cầu trọng tâm: giảm thủ tục không cần thiết đối với doanh nghiệp chấp hành tốt; kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm; đồng thời hỗ trợ người dân chuyển đổi sang phương thức sản xuất xanh, sạch và bền vững.

Đức Hưng