Quản trị tài nguyên nước: Nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững miền Trung - Tây Nguyên - Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam
Hội Nước và Môi trường Việt Nam phối hợp với các bộ, ngành và UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội thảo về quản lý, sử dụng tài nguyên nước gắn với phát triển nông nghiệp, nông thôn mới và năng lượng xanh khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và lãnh đạo các địa phương trong vùng.
Phát biểu khai mạc, Ông Chu Phạm Ngọc Hiển nhấn mạnh tài nguyên nước là yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, đặc biệt tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên thường xuyên xảy ra hạn hán, thiếu nước, việc chuyển đổi tư duy từ “khai thác” sang “quản trị tổng hợp” theo tinh thần của Luật Tài nguyên nước 2023 là yêu cầu cấp thiết.
Theo các chuyên gia, nước không chỉ phục vụ tưới tiêu mà còn là yếu tố liên kết giữa sản xuất nông nghiệp với bảo vệ môi trường, phát triển năng lượng tái tạo và nâng cao sinh kế cho người dân nông thôn. Do đó, việc quản lý hiệu quả tài nguyên nước sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đối với tỉnh Đắk Lắk – địa phương có thế mạnh về cây công nghiệp và cây ăn trái, Ông Nguyễn Thiên Văn cho biết tài nguyên nước giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với các ngành hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng. Tuy nhiên, tình trạng suy giảm nguồn nước ngầm, thiếu nước cục bộ vào mùa khô và nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng đang tạo áp lực lớn cho sản xuất nông nghiệp.
Trước thực trạng đó, tỉnh Đắk Lắk đang từng bước triển khai các giải pháp như quy hoạch lại nguồn nước phục vụ sản xuất, đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, khuyến khích áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm và chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện nguồn nước. Đồng thời, địa phương chú trọng thu hút các dự án đầu tư xanh, thân thiện môi trường nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.
Tại hội thảo, nhiều tham luận đã đề cập đến các mô hình nông nghiệp sử dụng nước hiệu quả như tưới nhỏ giọt, tưới thông minh kết hợp chuyển đổi số, mô hình canh tác tuần hoàn tận dụng nước tái sử dụng. Các chuyên gia cũng khuyến nghị cần đẩy mạnh liên kết vùng trong quản lý tài nguyên nước, bởi các lưu vực sông liên tỉnh có ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp của từng địa phương.
Bên cạnh đó, cơ chế đối tác công tư (PPP) được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm huy động nguồn lực đầu tư cho hạ tầng thủy lợi, cấp nước sạch nông thôn và các dự án phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững. Việc kết nối giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền địa phương sẽ tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hội thảo cũng định hướng xây dựng các mô hình “thủy lợi xanh” gắn với sản xuất nông nghiệp thông minh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Đây được xem là xu hướng tất yếu trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của khu vực miền Trung – Tây Nguyên.
Thông qua hội thảo, các địa phương có thêm cơ sở để hoàn thiện chính sách và giải pháp quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, từ đó nâng cao năng lực sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực và phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh mới.
