Phát hiện thêm quần thể Bò tót, Bò rừng quý hiếm ở Tây Nguyên - Báo Tiền Phong

Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD), trong giai đoạn 2025–2026, tổ chức này đã triển khai chương trình điều tra và giám sát các loài thú móng guốc lớn tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô, tỉnh Đắk Lắk.

Nghiên cứu được thực hiện bằng cách kết hợp điều tra thực địa, khảo sát bằng flycam hồng ngoại và đặt bẫy ảnh tại các khu vực được xác định là sinh cảnh tiềm năng của các loài bò hoang.

Kết quả ghi nhận được sự hiện diện của cả Bò tót (Bos gaurus) và Bò rừng (Bos javanicus) tại Ea Sô. “Đây là bằng chứng quan trọng khẳng định Ea Sô hiện là một trong hai khu vực tại Việt Nam còn ghi nhận đồng thời cả hai loài bò hoang quý hiếm này”, ông Hà nói.

Theo Sách đỏ Việt Nam, Bò tót được xếp vào nhóm nguy cấp. Loài móng guốc lớn này từng có vùng phân bố rất rộng, từ Lai Châu vào đến Bình Thuận cũ nhưng hiện chỉ còn ghi nhận ở Tây Nguyên và miền Nam.

Video loài Bò tót ghi nhận tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô, tỉnh Đắk Lắk.

Bò rừng còn hiếm gặp hơn, được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp trong Sách đỏ Việt Nam với quần thể chỉ còn được tìm thấy ở Đắk Lắk.

Cả hai loài này vẫn đang tiếp tục đối mặt với nguy cơ suy giảm nghiêm trọng do săn bắt, bẫy dây, mất và suy thoái sinh cảnh, sự chia cắt nơi sống cũng như các nguy cơ từ gia súc chăn thả trong và xung quanh các khu bảo tồn.

Theo ông Hà, việc xác nhận sự tồn tại của quần thể Bò tót và Bò rừng tại Ea Sô một lần nữa khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của khu vực này đối với công tác bảo tồn các loài thú móng guốc lớn ở Việt Nam.

Đây cũng là những loài đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cấu trúc và chức năng sinh thái của các hệ sinh thái trảng cỏ, rừng khộp và rừng bán thường xanh đặc trưng của vùng Tây Nguyên.

Loài Bò rừng cực kỳ nguy cấp được ghi nhận tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô.

Lãnh đạo CCD thông tin thêm, tổ chức này đang phối hợp với các đối tác trong nước như Conservation Vietnam cùng các đối tác quốc tế như Re:wind, IUCN, WWF và Smithsonian Institution xây dựng Chương trình Bảo tồn và Phục hồi các loài thú móng guốc nguy cấp tại Việt Nam.

Chương trình tập trung vào các loài ưu tiên như Bò tót, Bò rừng và Nai cà tông (Rucervus eldii), với mục tiêu bảo vệ các quần thể còn sót lại, phục hồi sinh cảnh, tăng cường công tác bảo vệ và giám sát, đồng thời từng bước chuẩn bị các điều kiện cho các hoạt động phục hồi quần thể, tăng cường số lượng cá thể và tái hoang dã trong tương lai.

Trong chương trình này, Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô được xác định là một trong những địa bàn trọng điểm, bởi đây là một trong số rất ít khu vực tại Việt Nam còn duy trì được cả quần thể Bò tót và Bò rừng.

Với hệ sinh thái trảng cỏ, rừng khộp và rừng bán thường xanh còn tương đối nguyên vẹn, Ea Sô có tiềm năng trở thành một trong những cảnh quan bảo tồn và phục hồi thú móng guốc quan trọng nhất của Việt Nam.

Việc bảo tồn và phục hồi các loài thú móng guốc nguy cấp cũng được CCD xác định là một trong những chương trình bảo tồn ưu tiên của tổ chức, song song với các chương trình bảo tồn linh trưởng nguy cấp, phục hồi các loài cây gỗ bị đe dọa và bảo tồn các hệ sinh thái có giá trị cao đang được CCD triển khai cùng các đối tác trong và ngoài nước.

“Những kết quả điều tra mới nhất tại Ea Sô đã cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng các kế hoạch bảo tồn và phục hồi dài hạn, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và duy trì các chức năng sinh thái thiết yếu của các hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Việt Nam”, ông Hà chia sẻ.

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô nằm trên địa bàn huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk, là một trong những khu bảo tồn có giá trị đa dạng sinh học đặc biệt quan trọng của khu vực Tây Nguyên.

Nơi đây là ngôi nhà chung của hàng trăm loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm được ghi trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới. Khu bảo tồn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước, điều hòa khí hậu và duy trì sự cân bằng sinh thái cho khu vực.

Nguyễn Hoài