Mua nguyên liệu từ nông dân thiếu hóa đơn, doanh nghiệp có phải truy xuất nguồn gốc? - Tạp chí Tài Chính Doanh Nghiệp
Trước phản ánh của cử tri Đắk Lắk về khó khăn trong truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào do các hộ nông dân sản xuất nhỏ lẻ thiếu hóa đơn, chứng từ hợp pháp, Bộ Tài chính cho biết pháp luật hiện hành không quy định doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh phải truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào.
Cử tri Đắk Lắk cho hay, các đơn vị trên địa bàn xã, phường Quảng Phú, Ea Drăng, Tân An, Ea M’Droh, Dray Bhăng, Thành Nhất; HTX Tiến Nam; Công ty CP Granite Phú Yên; Công ty Huỳnh Hạnh; Công ty Phú Khánh Việt; Công ty Lâm nghiệp Ea Wy; Công ty Hòa Mỹ phản ánh việc truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào từ các hộ nông dân sản xuất nhỏ lẻ cũng gặp nhiều vướng mắc do thiếu hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh chính sách thuế theo hướng phù hợp với hộ kinh doanh quy mô nhỏ, có giải pháp tháo gỡ khó khăn trong việc thực hiện quy định xuất hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng.
Về nội dung này, Bộ Tài chính cho biết, tại điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định: “Đối với các trường hợp: Mua sản phẩm là nông, lâm, thủy sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra, mua sản phẩm thủ công làm bằng dây, cói, tre, nứa, lá, song, mây, rơm, vỏ dừa, sơ dừa hoặc nguyên liệu tận dụng từ sản phẩm nông nghiệp của người sản xuất trực tiếp bán ra; mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt; mua đồ dùng, tài sản của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp bán ra; mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ kinh doanh (không bao gồm các trường hợp nêu tại mục doanh thu dưới ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT phải có chứng từ chi trả tiền theo quy định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ cho người bán (đối với trường hợp giá trị mua hàng hóa, dịch vụ trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt) và Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm”.
Tại điểm a khoản 1 Điều 5 Luật số 149/2025/QH15 ngày 11/12/2025 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 55 Luật thuế GTGT quy định: “Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mua sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT đầu ra”.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, các quy định nêu trên không quy định việc truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, đã góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tránh lãng phí thời gian và chi phí cơ hội của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
