Mặt trái mạng xã hội bủa vây trẻ em - Báo Quân Đội Nhân Dân
Từ việc làm quen qua mạng, nảy sinh mâu thuẫn rồi hẹn gặp giải quyết đến phát tán clip bạo lực, nhiều vụ việc trẻ em bị xâm hại tại Đắk Lắk được xác định có liên quan đến mạng xã hội.
Theo đồng chí Phạm Thị Minh Hiền, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, cùng với sự phát triển của công nghệ số, trẻ em trên địa bàn tỉnh ngày càng tiếp cận internet và mạng xã hội từ sớm. Bên cạnh những lợi ích trong học tập, giải trí và giao lưu, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tiếp xúc với thông tin xấu độc, lộ lọt dữ liệu cá nhân, bắt nạt trực tuyến, lừa đảo và các hành vi vi phạm pháp luật.
Đáng chú ý, từ năm 2020 đến nay, các cơ quan chức năng của tỉnh đã tiếp nhận, phối hợp xử lý hơn 150 trường hợp trẻ em bị xâm hại. Trong đó, một số vụ việc liên quan đến môi trường mạng, xuất phát từ việc làm quen trên mạng xã hội, phát sinh mâu thuẫn rồi hẹn gặp để giải quyết hoặc quay, phát tán clip bạo lực lên mạng. Các trường hợp này chủ yếu liên quan đến học sinh trung học cơ sở.
Đơn cử, hồi tháng 5-2026, dư luận tỉnh Đắk Lắk xôn xao trước vụ nữ sinh H.A.V, học sinh lớp 6 Trường THCS Trần Quang Diệu, phường Tân An bị một nhóm thiếu niên chặn đường, đánh hội đồng, bắt quỳ dưới nắng, bò dưới đất, lau chân cho người khác rồi quay clip phát tán lên mạng xã hội. Theo trình báo của gia đình, nguyên nhân vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội khi một nữ sinh cho rằng H.A.V “cướp người yêu”. Từ những tin nhắn, tương tác trên mạng, nhóm thiếu niên đã hẹn em đến khu vực gần Trường THPT Cao Bá Quát để “nói chuyện”, sau đó hành hung khiến nữ sinh bị thương tích và sang chấn tâm lý.
Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ bị xâm hại, việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát còn ảnh hưởng đến học tập, hành vi và sức khỏe tinh thần của trẻ em. Khi được hỏi về thú vui giải trí hằng ngày, em L.T.Đ (12 tuổi) ở phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Cháu thường chơi game và xem các video trên mạng xã hội. Các nội dung trên mạng rất hấp dẫn, đa dạng, thích xem gì cũng có. Dịp hè, ngoài thời gian học thêm, cháu không biết chơi gì nên thường sử dụng điện thoại để giải trí cho qua ngày”.
Là mẹ của hai con (11 tuổi và 14 tuổi), chị Nguyễn Thị Loan, trú phường Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) tâm sự rằng, đang rất đau đầu để tách con khỏi chiếc điện thoại. Theo chị, các con ngày càng dành nhiều thời gian cho mạng xã hội, đặc biệt là các video ngắn. Chỉ cần trẻ xem hoặc tìm kiếm một nội dung nào đó, thuật toán sẽ liên tục đề xuất các video tương tự, khiến các cháu dễ bị cuốn theo những trào lưu, câu nói hay điệu nhảy không phù hợp với lứa tuổi.
Chị Nguyễn Thị Loan giãi bày: “Dù mong muốn tạo thêm các hoạt động khác cho con trong dịp hè, song vợ chồng tôi đều đi làm nên việc quản lý, đưa đón con tham gia các lớp năng khiếu không dễ. Gia đình cũng mua đồ chơi, khuyến khích con tham gia các hoạt động khác, nhưng được vài hôm các cháu lại cầm điện thoại. Nhất là buổi tối, khi bố mẹ đi làm về mệt, các con lại lén lấy điện thoại ra xem. Tôi cũng đang sắp xếp lại công việc để dành thời gian bên các con nhiều hơn để kéo chúng khỏi thế giới ảo”.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Đắk Lắk, cùng với sự phát triển của internet và mạng xã hội, độ tuổi sử dụng mạng xã hội ngày càng trẻ hóa, nhiều em thiếu kỹ năng và khả năng kiểm soát, dễ bị tác động bởi các nội dung xấu độc, lừa đảo trực tuyến, bạo lực mạng và nguy cơ bị xâm hại qua không gian mạng. Trước tình trạng đó, từ năm 2021 đến nay, Đắk Lắk đã tổ chức 27 lớp tập huấn về quyền trẻ em, phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em và kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cho gần 2.000 lượt người. Công tác truyền thông cũng được triển khai rộng khắp tại trường học, khu dân cư và trên các nền tảng số.
Đồng chí Hồ Thị Nguyên Thảo, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Công tác bảo vệ trẻ em cần đặt trọng tâm vào phòng ngừa với sự phối hợp của gia đình, nhà trường, xã hội và các ngành chức năng. Địa phương sẽ tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ, quản lý hoạt động trên không gian mạng, xử lý nội dung độc hại, đồng thời kiến nghị Trung ương quan tâm hơn về nhân lực, kinh phí và bảo đảm sự đồng bộ của các quy định pháp luật liên quan đến trẻ em”.
Mới đây, Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã có các buổi làm việc với Sở Y tế và UBND tỉnh Đắk Lắk về việc thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Qua khảo sát, đoàn ghi nhận nhiều nguy cơ mà trẻ em đang phải đối mặt trên không gian mạng, từ thông tin độc hại, bắt nạt trực tuyến đến những vụ việc xâm hại bắt nguồn từ mạng xã hội.
Sau các buổi khảo sát, làm việc, đồng chí Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đề nghị tỉnh Đắk Lắk tiếp tục rà soát những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách, pháp luật về trẻ em; đánh giá đầy đủ tác động của internet và mạng xã hội đối với sức khỏe, tâm lý và hành vi của trẻ em để có giải pháp bảo vệ phù hợp.
Đồng chí cũng đề nghị địa phương tiếp tục tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của gia đình, nhà trường và xã hội; phát huy vai trò của cộng tác viên, tổ dân phố và các tổ chức đoàn thể trong phát hiện sớm, can thiệp kịp thời các trường hợp trẻ em bị bạo hành, xâm hại hoặc có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt.
