Làng nghề thúng chai Phú Mỹ mạnh mẽ hồi sinh - Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam
Những ngày cuối năm này, làng nghề thúng chai truyền thống Phú Mỹ, xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk tất bật làm hàng Tết. Hàng trăm thuyền thúng được các nghệ nhân hoàn thiện để xuất bán đi các tỉnh.
Sau thời gian trầm lắng, nghề thúng chai đang hồi sinh mạnh mẽ nhờ chuyển hướng sang phục vụ các khu du lịch và du khách tìm hiểu, khám phá văn hóa truyền thống trên vùng đất ven biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk.
Giữa bộn bề công việc ngày mùa, nghệ nhân Trương Thị Bích Kiều làng nghề Phú Mỹ đang tất bật với đơn hàng trước 23 tháng Chạp âm lịch. Chị Kiều cho biết, thay vì chỉ phục vụ cho hoạt động đánh bắt thủy sản trên biển, thúng chai truyền thống bây giờ được dùng nhiều trong hoạt động du lịch, nhất là trang trí các resort, khách sạn, tuyến điểm du lịch, làng văn hóa cộng đồng,... tạo màu sắc tươi mới, không gian độc đáo riêng có. Trung bình mỗi chiếc thúng chai có giá từ vài triệu đến 10 triệu đồng (tùy kích cỡ). Dịp tết này nhiều người nhờ làm thúng chai mà có thu nhập khá. Nhưng với chị Kiều, đây không đơn thuần là nghề để kiếm sống mà còn là cách để gìn giữ làng nghề truyền thống mà cha ông truyền lại.
"Thứ nhất là mình cũng yêu nghề. Mỗi lần làm ra một sản phẩm tới tay khách hàng, không những người dân đi biển thì bình thường mà còn đến những nhà thiết kế, du lịch, họ lấy thuyền thúng của mình họ vẽ tranh và họ phản hồi lại mình rất vui và rất mừng. Các nhiếp ảnh đều nói rằng ở Việt Nam mình chỉ còn làng nghề thúng chai ở Phú Mỹ còn được duy trì. Con mình có thể giữ tiếp đời sau nữa", chị Kiều nói.
Hiện làng nghề thúng chai Phú Mỹ có hơn 100 người làm nghề. Ông Mai Văn Tạo, Thợ làm thúng chai ở đây thông tin, nghề đang phục hồi rất khả quan và đầu ra cho sản phẩm ngày càng đa dạng: “Bạn hàng mình hồi giờ lâu dài bây giờ mình cứ duy trì, họ còn nhu cầu cho mình thì mình còn làm cho họ. Công ty du lịch trong Sài Gòn một tháng hoặc hai tháng họ có hợp đồng trong đó thì họ điện cho mình, nhu cầu bao nhiêu thì mình gửi vô cho họ bấy nhiêu.
Không chỉ đan thúng chai và bán, làng nghề Phú Mỹ cũng trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong hành trình khám phá di sản trên vùng đất Phú Yên. Sự độc nhất vô nhị trên dải đất ven biển miền Trung, cộng với những độc đáo trong cách thức chế tác đã giúp làng nghề được có tên trong hệ thống các di sản văn hóa dân gian của tỉnh Đắk cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.
Nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa Nguyễn Danh Hạnh đánh giá: "Đây chính là cái gốc làm ra những sản phẩm mà các ngư dân dùng ở các tỉnh ven biển miền Trung. Theo các nhà khoa học thì ở miền Trung này không có nghề nào nữa. Trong quá trình đi khảo sát nhiều lần ở làng nghề này tôi cũng đã gặp một số du khách người ta nói rằng đây là 1 trong hơn 100 làng nghề trên thế giới độc đáo và cần phải gìn giữ và giới thiệu quảng bá như là một sản phẩm phục vụ cho nền kinh tế biển, đồng thời là một sản phẩm du lịch".
Làm thúng chai là nghề thủ công được trao truyền qua nhiều thế hệ, gắn bó mật thiết với đời sống của cư dân vùng hạ lưu sông Cái và ven biển miền Trung. Ngày nay, những chiếc thúng chai không chỉ đồng hành cùng ngư dân ra khơi, mà còn trở thành “sứ giả văn hóa”, mang theo ký ức biển đảo, góp phần tạo sinh kế bền vững và thúc đẩy du lịch địa phương. Sự kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và nhu cầu của đời sống hiện đại đang mở ra hướng đi mới, giúp làng nghề thúng chai Phú Mỹ hồi sinh mạnh mẽ và lan tỏa danh tiếng ngày càng xa.
