Gỡ 'điểm nghẽn' xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật - Báo Doanh nhân & Công lý

Trong bối cảnh này, bài toán thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật và phân bón tiếp tục nóng lên, đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ và hiệu quả hơn.

Theo ông Lương Ngọc Quang, Phó Trưởng phòng An toàn thực phẩm và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong giai đoạn 2022–2024, cả nước đã thu gom gần 2.500 tấn bao bì thuốc BVTV sau sử dụng. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 550 tấn chưa được xử lý, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường đất và nguồn nước. Thực tế này cho thấy khoảng cách lớn giữa quy định và triển khai, đặc biệt ở cấp cơ sở.

Nguyên nhân được chỉ ra không chỉ nằm ở hạ tầng thu gom còn thiếu và chưa đạt chuẩn, mà còn đến từ thói quen của người dân. Tình trạng vứt bỏ bao bì ngay trên đồng ruộng, kênh mương vẫn diễn ra phổ biến. “Tiện đâu vứt đấy” không chỉ là câu chuyện ý thức mà đã trở thành một rào cản lớn đối với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp bền vững.

Một điểm nghẽn đáng chú ý khác là vấn đề kinh phí. Nhiều địa phương đã tổ chức thu gom nhưng thiếu nguồn lực để vận chuyển và xử lý theo đúng quy định. Trong khi đó, cơ chế tài chính hỗ trợ vẫn chưa rõ ràng, khiến quá trình triển khai bị gián đoạn hoặc kém hiệu quả.

Tại địa phương đăng cai, ông Nguyễn Hắc Hiển, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk cho biết mỗi năm tỉnh phát sinh hàng trăm tấn bao bì thuốc BVTV. Dù đã có nhiều nỗ lực, công tác thu gom, xử lý vẫn gặp khó. Theo ông, cần chuyển từ tuyên truyền chung chung sang hướng dẫn thực hành cụ thể cho nông dân về phân loại, thu gom và xử lý an toàn. Đồng thời, phải siết chặt trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh trong việc thu hồi bao bì sau sử dụng.

Các ý kiến tại diễn đàn thống nhất rằng EPR không chỉ là nghĩa vụ tài chính mà là cơ chế trách nhiệm xuyên suốt vòng đời sản phẩm, từ sản xuất, phân phối đến thu hồi và xử lý chất thải. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải tham gia sâu hơn, thay vì chỉ đóng góp kinh phí mang tính hình thức.

Để EPR phát huy hiệu quả, nhiều chuyên gia đề xuất cần hoàn thiện hệ thống thu gom, đầu tư hạ tầng đạt chuẩn, đồng thời thiết lập cơ chế tài chính ổn định và minh bạch. Bên cạnh đó, sự phối hợp liên ngành và vai trò của chính quyền địa phương cũng là yếu tố then chốt.

Diễn đàn lần này được đánh giá là bước kết nối quan trọng giữa chính sách và thực tiễn. Trong bối cảnh áp lực môi trường ngày càng gia tăng, việc triển khai hiệu quả EPR trong nông nghiệp, đặc biệt với bao bì thuốc BVTV và phân bón, sẽ là phép thử quan trọng cho mục tiêu phát triển xanh và bền vững.

Bình Nguyên