Gieo sinh kế trên vùng đất sau lũ - Báo Nhân Dân

Trên những chiếc xe tải, xe bán tải nối đuôi nhau vượt dốc, băng qua những cung đường còn in dấu bùn đất sau mùa mưa lũ là những “món quà đặc biệt”: bò giống, gà giống, vịt giống và cả những chiếc xe đạp mới tinh dành cho học sinh nghèo.

Trong 3 ngày, từ 8/5 đến 10/5, chương trình “Sống sau lũ” mùa 3 do Đoàn Thanh niên Đài Truyền hình Việt Nam, Câu lạc bộ Thiện nguyện An Phúc phối hợp Ban Thanh niên Quân đội, Cục Chính trị Quân khu 5, Quân khu 7 và các đơn vị đồng hành tổ chức được triển khai tại Khánh Hòa, Đắk Lắk và Lâm Đồng.

63 con bò giống, hơn 55.000 con gà, vịt giống cùng 100 chiếc xe đạp đã được trao tận tay người dân, học sinh vùng bị thiên tai, với tổng giá trị gần 3 tỷ đồng. Nhưng giá trị của chương trình không chỉ nằm ở những con số.

Những con giống gieo lại hy vọng sau lũ

Ở những vùng quê từng oằn mình trong nước lũ, nơi hoa màu bị cuốn trôi, chuồng trại đổ sập, vật nuôi chết hàng loạt, những con giống hôm nay được trao tận tay bà con không đơn thuần là phần hỗ trợ trước mắt. Đó là vốn liếng để bắt đầu lại, là cơ hội để dựng lại sinh kế, là niềm tin để những gia đình vốn đã chật vật lại có thêm động lực đứng lên sau thiên tai.

Sau những trận bão lũ trong năm 2025, nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Khánh Hòa, Đắk Lắk và Lâm Đồng chịu thiệt hại nặng nề. Nước lũ đi qua cuốn theo cả ruộng vườn, đàn gia súc, gia cầm, để lại những chuồng trại trống không và những khoản nợ chồng chất.

Với nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo, mất một con bò không chỉ là mất một tài sản. Đó là mất nguồn tích lũy, mất “của để dành”, mất đi điểm tựa kinh tế của cả gia đình. Bởi vậy, khi những chiếc xe chở bò giống, gà giống về đến bản làng, không ít người dân đã đứng chờ từ sớm.

Điểm đặc biệt của chương trình là mọi phần hỗ trợ đều được chuẩn bị kỹ lưỡng, không làm theo cách “trao cho đủ”.

Từ xã Nam Khánh Vĩnh của Khánh Hòa, xã D’Ran của Lâm Đồng đến các xã Hòa Xuân, Hòa Thịnh, Sơn Thành, Sơn Thành Tây, Sông Hinh của Đắk Lắk, mỗi loại vật nuôi được lựa chọn đều căn cứ vào điều kiện khí hậu, tập quán chăn nuôi và khả năng chăm sóc của từng địa phương.

Bò giống được chọn từ những cơ sở uy tín, khỏe mạnh, phù hợp với mô hình chăn nuôi nông hộ. Gà, vịt giống đều được kiểm tra sức khỏe, tiêm phòng đầy đủ, nuôi úm đủ ngày tuổi trước khi bàn giao để người dân thuận lợi trong chăm sóc ban đầu.

Ông Chu Việt Hà, Chủ tịch Câu lạc bộ Thiện nguyện An Phúc, chia sẻ: “Trao con giống cho bà con sau lũ không thể chỉ là trao xong rồi kết thúc. Chúng tôi tính toán rất kỹ, từ nguồn giống, điều kiện chăn nuôi đến khả năng thích nghi với từng địa bàn, để nguồn hỗ trợ thực sự phát huy hiệu quả lâu dài.”

Cùng với việc chuẩn bị con giống, lực lượng vũ trang, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể đã trực tiếp rà soát từng hộ dân, ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình khó khăn nhưng có điều kiện chăm sóc vật nuôi.Nhờ vậy, từng phần quà đến đúng người, đúng nhu cầu.

Tại xã D’Ran, tỉnh Lâm Đồng, nơi nhiều hộ dân vẫn chưa khắc phục xong hậu quả thiên tai, bà Phan Thị Hoài Thanh, Phó Bí thư Đảng ủy xã, cho biết: “Những con bò giống, gà giống được trao hôm nay không chỉ là món quà hỗ trợ sau thiên tai, mà là nguồn vốn ban đầu để người dân gây dựng lại kinh tế gia đình. Địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, hướng dẫn kỹ thuật để nguồn hỗ trợ phát huy hiệu quả bền vững”.

Ở xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk, bà Đinh Thị Tin, thôn Mỹ Điền, ôm chặt sợi dây dắt con bò mới nhận, ánh mắt ánh lên niềm vui sau nhiều tháng khó khăn.

“Sau lũ, bà con chỉ mong có điều kiện để làm lại từ đầu. Có con bò trong chuồng là có thêm hy vọng, có thêm việc để chăm lo mỗi ngày. Gia đình sẽ cố gắng chăm sóc thật tốt để sau này có thêm nguồn thu”.

Còn với bà Trương Thị Bảy, thôn Thạch Tân 1, xã Hòa Xuân, món quà hôm nay đến đúng lúc. “Sau lũ, muốn nuôi lại cũng không có vốn. Nay được hỗ trợ con giống, gia đình mừng lắm. Chúng tôi sẽ cố gắng chăm sóc thật tốt để ổn định cuộc sống”, bà Bảy xúc động nói.

Những lời chia sẻ giản dị ấy cho thấy, với người dân vùng lũ, một con bò giống hay vài chục con gà, vịt không chỉ là vật nuôi. Đó là điểm tựa để khởi đầu.

Nối dài hành trình đến lớp của trẻ em vùng khó

Không chỉ hỗ trợ sinh kế cho người lớn, chương trình “Sống sau lũ” mùa 3 còn dành sự quan tâm đặc biệt tới trẻ em vùng khó.

100 chiếc xe đạp mới đã được trao tận tay các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhiều em là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhà xa trường, đường đến lớp còn lắm gập ghềnh.

Tại Trường tiểu học và trung học cơ sở Sơn Thành Tây, tỉnh Đắk Lắk, nơi có 610 học sinh, trong đó 68 em là học sinh dân tộc thiểu số, niềm vui hiện rõ trên từng gương mặt khi những chiếc xe đạp được trao tận tay.

Em H’Hạ, học sinh lớp 6B, dân tộc Ba Na, không giấu được xúc động chia sẻ: “Trước đây em đi học rất mệt, nhất là những hôm trời mưa. Hôm nay được nhận xe đạp, em vui lắm. Từ nay em sẽ đi học đều hơn, cố gắng học thật tốt”.

Thầy Nguyễn Như Sơn, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Với học sinh vùng khó, nhất là học sinh dân tộc thiểu số, một chiếc xe đạp có ý nghĩa rất lớn. Nó giúp các em đi học thuận tiện hơn, giảm bớt khó khăn cho gia đình, đồng thời tạo thêm động lực để các em chuyên cần đến lớp”.

Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, ông Nguyễn Hoài Đảm, Bí thư Đoàn Thanh niên Đài Truyền hình Việt Nam, cho biết: “Sau bão lũ, người lớn cần khôi phục sản xuất, còn trẻ em cần được tiếp tục đến trường. Với tuổi trẻ Đài Truyền hình Việt Nam, việc đồng hành cùng các chương trình an sinh không chỉ là lan tỏa những câu chuyện đẹp, mà còn là trách nhiệm trực tiếp góp sức với cộng đồng. Khi mỗi đơn vị cùng sẻ chia, nguồn lực xã hội sẽ được nhân lên, trở thành điểm tựa để người dân vùng lũ từng bước ổn định cuộc sống”.

Hạnh phúc đến từ những sẻ chia

Thực tế từ chương trình “Sống sau lũ” mùa 3 cho thấy, công tác hỗ trợ sau thiên tai đang dần chuyển từ tư duy cứu trợ ngắn hạn sang phục hồi sinh kế, ổn định đời sống và chăm lo tương lai cho thế hệ trẻ. Thay vì những phần quà mang tính hỗ trợ tức thời, các đơn vị đồng hành đã lựa chọn những nhu cầu căn cốt nhất của người dân vùng lũ: hộ dân cần con giống để gây dựng lại sản xuất, học sinh cần phương tiện để tiếp tục hành trình đến lớp, còn địa phương cần sự phối hợp đồng bộ để từng nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả, bền vững.

Dọc hành trình từ Khánh Hòa, Đắk Lắk đến Lâm Đồng, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên, thành viên các câu lạc bộ thiện nguyện cùng chính quyền cơ sở tất bật vận chuyển bò giống, gà giống, vịt giống, rồi nâng niu trao từng chiếc xe đạp đến tận tay người dân, học sinh đã trở thành những lát cắt sinh động về tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giữa lúc khó khăn.

Ở mỗi điểm đến, lực lượng vũ trang phát huy vai trò bám địa bàn, sát dân, hiệp đồng tổ chức; chính quyền cơ sở trực tiếp rà soát, lựa chọn đúng đối tượng, theo dõi sau hỗ trợ; các tổ chức đoàn, nhóm thiện nguyện kết nối và huy động nguồn lực xã hội. Sự phối hợp chặt chẽ ấy không chỉ giúp chương trình được triển khai bài bản, thiết thực, mà còn bảo đảm mỗi phần hỗ trợ thực sự phát huy giá trị.

Sau lũ, người dân cần dựng lại mái nhà, sửa sang chuồng trại, hồi sinh những mảnh vườn, thửa ruộng. Trẻ em vùng khó vẫn cần tiếp tục đến lớp, nuôi dưỡng những ước mơ còn dang dở. Bởi thế, những con bò giống, đàn gà, đàn vịt hay những chiếc xe đạp được trao trong chương trình hôm nay mang nhiều hơn giá trị vật chất. Đó là niềm tin, là điểm tựa, là sự động viên để bà con và các em nhỏ thêm vững lòng trên hành trình đi qua mất mát do thiên tai gây ra.

Từ những vùng đất từng oằn mình trong mưa lũ, “Sống sau lũ” mùa 3 đang âm thầm gieo xuống những mầm sinh kế, những hạt giống của hy vọng. Rồi đây, khi đàn vật nuôi lớn lên, khi những chiếc xe đạp vẫn đều đặn lăn bánh trên những con đường đến trường, cuộc sống nơi vùng lũ cũng sẽ từng ngày hồi sinh, bằng nghị lực của người dân và bằng sự chung tay ấm áp của cả cộng đồng.

THANH TRÀ-KIỀU TRANG