Đừng trao chìa khóa xe cho con khi chưa đủ tuổi - Báo Xây Dựng

Năm học mới bắt đầu, nhiều học sinh đã trở lại với hành trình từ nhà đến trường. Trên những tuyến đường ấy, không khó bắt gặp học sinh điều khiển xe máy, xe đạp điện; có em chở bạn, không đội mũ bảo hiểm hoặc di chuyển với tốc độ cao.

Ngày 10/9, tại tổ dân phố Phú Mỹ, phường Sông Cầu, tỉnh Đắk Lắk, hai nữ sinh lớp 9 đi trên một chiếc xe máy gặp tai nạn. Một em tử vong, em còn lại bị thương nặng, phải đưa đi cấp cứu.

Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng làm rõ. Tuy nhiên, vụ việc một lần nữa đặt ra vấn đề về việc học sinh chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện trên đường.

Một đứa trẻ chưa đủ tuổi rất khó có thể tự mình sử dụng xe máy nếu người lớn kiên quyết ngăn cản. Chiếc chìa khóa thường được trao từ cha mẹ, ông bà hoặc người thân với những lý do khá quen thuộc: "Nhà gần trường", "con chỉ đi một đoạn", "cháu biết đi xe rồi" hay "bạn bè cùng tuổi đều đi xe".

Với nhiều gia đình, cho con tự đi xe giúp giảm việc đưa đón, thuận tiện cho sinh hoạt. Nhưng việc biết điều khiển phương tiện không đồng nghĩa với đủ điều kiện tham gia giao thông.

Nổ máy, tăng ga, giữ thăng bằng chỉ là những thao tác cơ bản. Người điều khiển phương tiện còn phải hiểu quy định giao thông, quan sát, phán đoán và xử lý các tình huống phát sinh.

Ở lứa tuổi học sinh, kinh nghiệm tham gia giao thông còn hạn chế. Các em có thể chưa đánh giá đầy đủ nguy cơ khi chạy nhanh, chở quá số người, không đội mũ bảo hiểm hoặc xử lý thiếu an toàn tại các giao lộ.

Vì vậy, câu hỏi không chỉ là "con có biết đi xe không?", mà còn là "con đã đủ tuổi và đủ điều kiện để điều khiển phương tiện hay chưa?"

Ngay từ đầu năm học, lực lượng chức năng đã tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và xử lý vi phạm liên quan đến học sinh.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Đắk Lắk xảy ra 48 vụ tai nạn giao thông liên quan đến học sinh, làm 24 người chết, 22 người bị thương. Lực lượng chức năng lập biên bản 3.768 trường hợp học sinh vi phạm và xử lý 272 trường hợp giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển. Đáng chú ý, chạy quá tốc độ chiếm gần 60% số trường hợp học sinh vi phạm.

Những con số này cho thấy việc tuyên truyền, kiểm tra và xử lý vẫn cần được duy trì. Nhưng CSGT không thể có mặt trên mọi tuyến đường, vào mọi thời điểm. Nhà trường cũng không thể kiểm soát học sinh trong toàn bộ hành trình từ nhà đến trường và trở về.

Cha mẹ là người biết con mình sử dụng phương tiện gì, đi học bằng cách nào và có đủ điều kiện điều khiển phương tiện hay không. Vì vậy, việc quản lý chiếc chìa khóa xe không chỉ là chuyện trong gia đình mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông.

Pháp luật quy định rõ độ tuổi và điều kiện đối với người điều khiển từng loại phương tiện. Giao xe hoặc để người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông có thể khiến người giao xe phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Nhưng trước khi nói đến trách nhiệm pháp lý, điều cần được đặt lên trước là trách nhiệm của người lớn đối với sự an toàn của con trẻ.

Cha mẹ không nên giao xe cho con khi chưa đủ tuổi chỉ vì nhà gần trường, không có thời gian đưa đón hoặc vì con muốn đi cùng bạn bè.

Một chiếc xe có thể giúp việc đến trường thuận tiện hơn, nhưng không thể thay thế các điều kiện cần thiết để tham gia giao thông an toàn.

Có những trường hợp, yêu cầu của con cần được đáp lại bằng một lời từ chối: "Con chưa đủ tuổi nên chưa được đi xe này".

Đó không phải sự khắt khe. Đó là giới hạn mà người lớn cần đặt ra khi sự an toàn của con được đặt lên hàng đầu.

Mỗi vụ tai nạn xảy ra đều không thể quay ngược thời gian. Những câu hỏi như "giá như hôm ấy không giao xe", "giá như cha mẹ kiên quyết ngăn con" cũng không thể thay đổi kết quả.

Vì vậy, trước khi trao chìa khóa xe cho con, người lớn cần kiểm tra một điều đơn giản: con đã đủ tuổi và đủ điều kiện để cầm lái hay chưa?

Giữ lại chiếc chìa khóa khi con chưa đủ tuổi không phải là cấm đoán. Đó là trách nhiệm của người lớn để con được đến trường an toàn và trở về nhà.

Ngọc Hùng