Để AI chủ động bảo vệ an ninh mạng - Báo Đại Đoàn Kết

Chuyển từ hỗ trợ sang hành động

Ngày 10/9, tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, Hiệp hội Internet Việt Nam phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, cộng đồng Security Bootcamp tổ chức sự kiện “Security Bootcamp” năm 2026. Đây là lần thứ 12 sự kiện được tổ chức, với sự tham gia của hơn 300 đại biểu là cán bộ, chuyên viên phụ trách công nghệ thông tin các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp lĩnh vực viễn thông, công nghệ trên địa bàn tỉnh.

“Agentic Security” là chủ đề của Security Bootcamp năm nay, tập trung vào xu hướng AI chuyển từ vai trò hỗ trợ sang chủ động tham gia phát hiện, phân tích và ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng.

Điểm đáng chú ý của xu hướng này là AI không chỉ cung cấp thông tin để con người xem xét mà có thể tham gia sâu hơn vào quá trình xử lý. Trong an ninh mạng, khả năng đó mở ra cơ hội rút ngắn thời gian từ phát hiện đến ứng phó trước những mối đe dọa ngày càng phức tạp.

Tại sự kiện, các đại biểu nhìn nhận AI đang dịch chuyển rất nhanh từ cung cấp thông tin sang khả năng hành động. Công nghệ càng được trao nhiều quyền thì trách nhiệm kiểm soát của con người càng phải lớn. Vấn đề không nằm ở việc lựa chọn giữa AI và con người, mà là sử dụng AI để nâng cao năng lực con người, đồng thời bảo đảm các quyết định quan trọng đều được giám sát, kiểm chứng và chịu trách nhiệm.

Trong 3 ngày, từ 10 đến 12/9, Security Bootcamp tổ chức các phiên thảo luận, hội thảo chuyên đề với 27 tham luận về AI và an ninh mạng, cùng các bài toán thực chiến như phân tích mã độc, săn tìm lỗ hổng, ứng dụng AI phát hiện gian lận và phòng thủ trước các hình thức lừa đảo mới.

Bên cạnh đó, Security Bootcamp Arena - Đấu trường An toàn thông tin - quy tụ gần 30 đội thi đến từ các tổ chức tài chính và doanh nghiệp. Các đội xử lý những tình huống thực chiến xoay quanh chủ đề “Agentic Security” trong điều kiện giới hạn về thời gian và nguồn lực.

Ông Vũ Thế Bình - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam, khẳng định: “Sự kiện “Security Bootcamp” năm 2026 không chỉ nói về một xu hướng công nghệ, mà cùng trả lời những câu hỏi thực tế - công nghệ này giải quyết được vấn đề gì, được triển khai như thế nào và tạo ra giá trị thực sự ra sao. Tôi tin tưởng, những nghiên cứu, kinh nghiệm thực chiến và trao đổi chuyên môn tại sự kiện sẽ tiếp tục được chia sẻ, thử nghiệm, ứng dụng trong thực tế, tạo động lực quan trọng để tỉnh Đắk Lắk đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phục vụ người dân tốt hơn”.

Không chờ sự cố mới ứng phó

Nếu AI được trao thêm khả năng chủ động trong bảo vệ an ninh mạng, năng lực phòng thủ cũng cần được chuẩn bị từ trước, thay vì chỉ hình thành sau khi xảy ra sự cố.

Bà Lâm Vũ Mỹ Hạnh - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, cho biết hạ tầng càng kết nối sâu thì không gian số và dữ liệu càng mở rộng, kéo theo yêu cầu bảo mật càng cao. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh xác định: “Không chờ có sự cố mới xây dựng năng lực ứng phó, không triển khai chuyển đổi số trước rồi bổ sung an toàn sau. An toàn thông tin phải được tính đến ngay từ khâu thiết kế và duy trì suốt quá trình vận hành”.

Tháng 7/2026, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức đợt diễn tập thực chiến đầu tiên với 10 đội và 150 cán bộ tham gia. Qua đó, địa phương kỳ vọng tiếp tục mở rộng hợp tác với cộng đồng chuyên gia trong đào tạo nhân lực, diễn tập thực chiến, chia sẻ cảnh báo và thử nghiệm các giải pháp an toàn thông tin mới.

Cách tiếp cận này cũng đặt AI trong một bài toán rộng hơn. AI có thể hỗ trợ phát hiện, phân tích và phản ứng nhanh hơn, nhưng khi công nghệ tham gia sâu hơn vào quá trình ra quyết định, con người càng phải xác định rõ AI được phép làm gì, quyết định nào cần kiểm chứng và trách nhiệm cuối cùng thuộc về ai.

Vì vậy, “Agentic Security” không chỉ là câu chuyện về khả năng mới của AI. Đó còn là câu chuyện về cách xây dựng năng lực để sử dụng, kiểm soát và đưa công nghệ vào những tình huống thực tế một cách có trách nhiệm. 

Lê Minh