Đắk Lắk xây dựng dự án thí điểm ứng phó tổn thất do biến đổi khí hậu giai đoạn mới - Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam
Sáng 1/6, UBND tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức buổi làm việc với Đoàn công tác của Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) nhằm thảo luận đề xuất dự án 'Thí điểm tích hợp từ lưu vực đến ven biển ứng phó tổn thất và thiệt hại theo cơ chế kích hoạt rủi ro khí hậu tại tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam'.
Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan. Về phía đoàn công tác có ông Hoàng Đức Cường – Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn; Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thục Chủ tịch Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam, chuyên gia của UNDP và các cán bộ kỹ thuật.
Theo đề xuất, dự án có tổng kinh phí khoảng 9,8 triệu USD từ Quỹ ứng phó Tổn thất và Thiệt hại (FRLD), dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027–2031. Đây là quỹ tài chính quốc tế được hình thành nhằm hỗ trợ các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, đặc biệt là các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Điểm đáng chú ý của dự án là cách tiếp cận theo hành lang “từ núi đến biển”, lựa chọn hai khu vực đại diện gồm xã Krông Năng, nơi thường xuyên chịu hạn hán, và phường Phú Yên, khu vực đối mặt với nguy cơ ngập lụt, xâm nhập mặn và xói lở.
Dự kiến sẽ có khoảng 10.000 hộ dân dễ bị tổn thương được hưởng lợi trực tiếp từ các gói hỗ trợ phục hồi sinh kế; đồng thời 2.000 hộ cận nghèo được hỗ trợ tham gia bảo hiểm tham số trước các rủi ro khí hậu.
Một trong những điểm mới của dự án là áp dụng cơ chế kích hoạt giải ngân dựa trên dữ liệu khí tượng thủy văn, ảnh vệ tinh và trí tuệ nhân tạo. Khi các chỉ số thời tiết vượt ngưỡng rủi ro đã được thiết lập trước, nguồn hỗ trợ sẽ được kích hoạt nhanh chóng, thay vì phải chờ hoàn tất quy trình thống kê thiệt hại như hiện nay. Theo đó, khoảng 77% nguồn vốn của hợp phần phục hồi sinh kế sẽ được chuyển trực tiếp đến người dân thông qua cơ chế quản lý tài chính độc lập của UNDP, góp phần nâng cao tính minh bạch và rút ngắn thời gian hỗ trợ.
Tại buổi làm việc, các bên đã tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng như cơ chế quản trị dự án, quy trình quản lý tài chính ủy thác, vai trò của địa phương trong xác minh đối tượng thụ hưởng, quy hoạch tái định cư tự nguyện và thí điểm bảo hiểm tham số. Bên cạnh đó, các vấn đề kỹ thuật như hệ thống cảnh báo sớm dựa trên ngưỡng kích hoạt và phương pháp định lượng tổn thất phi kinh tế cũng được phân tích, làm rõ.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn đánh giá cao cách tiếp cận của dự án khi kết hợp giữa hệ thống cảnh báo sớm, cơ sở dữ liệu rủi ro và cơ chế hỗ trợ tài chính linh hoạt. Ông nhấn mạnh, biến đổi khí hậu đã và đang gây ra những tác động rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Do đó, việc xây dựng hệ thống dự báo chính xác và cơ chế hỗ trợ kịp thời là hết sức cần thiết.
Nếu được Quỹ FRLD phê duyệt, đây sẽ là một trong những dự án đầu tiên của Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính quốc tế chuyên biệt cho lĩnh vực tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu. Đồng thời, dự án cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra mô hình quản lý rủi ro thiên tai hiện đại, minh bạch, hướng trực tiếp đến cộng đồng, qua đó góp phần nhân rộng các giải pháp thích ứng hiệu quả tại những địa phương dễ bị tổn thương trong thời gian tới.
Kết thúc buổi làm việc, đại diện Cục Khí tượng Thủy văn cho biết sẽ tiếp thu các ý kiến góp ý của tỉnh để hoàn thiện hồ sơ dự án, đồng thời đề nghị UBND tỉnh cử đầu mối phối hợp nhằm sớm hoàn tất văn kiện trình Quỹ FRLD xem xét, phê duyệt.
