Công khai kết quả kiểm toán tại Đắk Lắk: Kiểm toán nhà nước kiến nghị xử lý tài chính hơn 2.000 tỷ đồng - Báo Kiểm Toán

Kết quả kiểm của KTNN cho biết, có 5 doanh nghiệp kinh doanh điện mặt trời mái nhà kê khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào 1,54 tỷ đồng thuộc tài sản không dùng cho sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, không đảm bảo nguyên tắc khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào theo quy định. 

2/3 chỉ tiêu thu nợ không đạt tỷ lệ Cục Thuế giao: Chưa đạt thu tối thiểu 80% nợ có khả năng thu tại thời điểm ngày 31/12/2024; chưa giải quyết dứt điểm trong năm 2025 đối với tiền thuế chờ điều chỉnh tại thời điểm ngày 31/12/2024 chuyển qua…

Theo kết quả kiểm toán Chuyên đề công tác thanh tra, kiểm tra thuế; miễn, giảm, gia hạn thời hạn nộp thuế; hoàn thuế GTGT giai đoạn 2023 - 2025 của Thuế tỉnh Đắk Lắk,năm 2025, Thuế tỉnh Đắk Lắk đã ban hành 314 quyết định kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế trước thời điểm kế hoạch kiểm tra được Cục Thuế phê duyệt; ban hành 9 quyết định hoàn thuế GTGT chậm so với khoản 1, khoản 2, Điều 75 Luật Quản lý thuế năm 2019. 

Tiềm ẩn nguy cơ dự án chậm tiến độ, không đạt mục tiêu, gây lãng phí

Đối với chi đầu tư phát triển, KTNN nêu rõ,việc chưa bố trí nguồn hoàn trả vốn ứng trước từ nguồn NSĐP cho 2 dự án số tiền 35,4 tỷ đồng là chưa đảm bảo thứ tự ưu tiên bố trí kế hoạch vốn theo khoản 4 Điều 54 Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15. Địa phương chưa giao danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án từ nguồn thu tiền sử dụng đất năm 2025 là 98,8 tỷ đồng theo quy định của Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 và Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15.

Còn 131 dự án sử dụng vốn NSĐP đã hết thời gian bố trí vốn thực hiện theo khoản 2 Điều 57 Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 nhưng chưa hoàn thành dự án theo tiến độ được duyệt, chưa bố trí đủ vốn theo tổng mức đầu tư được cấp có thẩm quyền quyết định. 

Nhiều dự án có tỷ lệ giải ngân thấp dưới 30%, nhiều dự án không có tỷ lệ giải ngân. Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, đến cuối năm 2025, còn 343 dự án chưa được giao lại kế hoạch vốn hoặc giao lại chưa đủ so với kế hoạch vốn đã bố trí vốn trước khi sắp xếp và có 100 dự án chưa xác định được Chủ đầu tư mới để tiếp tục thực hiện dự án.

Việc nhiều dự án có tỷ lệ giải ngân thấp; chưa được giao lại kế hoạch vốn hoặc giao lại chưa đủ so với kế hoạch vốn đã bố trí; chưa xác định được Chủ đầu tư mới để tiếp tục thực hiện dự án, địa phương cần làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan để có giải pháp khắc phục kịp thời, nếu không có thể dẫn đến các dự án không hoàn thành đúng tiến độ, không đảm bảo mục tiêu của các dự án, tiềm ẩn nguy cơ gây lãng phí vốn đầu tư.

BCKT nêu rõ: Năm 2025, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chỉ đạt 62,52% so với kế hoạch vốn được giao, chưa đạt tỷ lệ giải ngân trên 95% kế hoạch vốn mà Chính phủ giao tại Công điện số 16/CĐ-TTg ngày 18/02/2025, chưa đảm yêu cầu giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025 tại Chỉ thị số 06/CT-UBND ngày 25/02/2025 của UBND tỉnh Đắk Lắk.

Vẫn còn nợ đọng xây dựng cơ bản (phát sinh sau ngày 01/01/2015) đến ngày 31/12/2025 là 9,48tỷ đồng của 5 dự án. Có 272,19 tỷ đồng nguồn vốn NSTW phân bổ thuộc kế hoạch vốn năm 2024 kéo dài sang năm 2025 đã hết thời gian giải ngân theo Điều 66 Luật NSNN 2025 và khoản 33 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15 và 2,44 tỷ đồng nguồn vốn NSTW phân bổ năm 2025 đã hết nhiệm vụ chi, chưa được nộp trả theo khoản 2 Điều 9 Thông tư số 26/2026/TT-BTC. 

Đối với các dự án đầu tư được kiểm toán chi tiết: Việc phê duyệt quy mô đầu tư của 3 Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Ia Rvê, xã Ia Lốp, xã Buôn Đôn còn thiếu một số hạng mục, chưa đáp ứng mục tiêu đầu tư theo Nghị quyết số 298/NQ-CP ngày 26/9/2025 của Chính phủ. Hầu hết dự toán của các dự án được kiểm toán chi tiết còn tính trùng, tính thừa và chưa phù hợp một số khối lượng so với hồ sơ thiết kế; một số Ban quản lý dự án điều chỉnh hợp đồng một số gói thầu xây lắp của các dự án ngoài thời gian thực hiện hợp đồng chưa phù hợp với quy định…

Nhiều khoản chi thường xuyên chưa được điều chỉnh, thu hồi kịp thời

Đối với kinh phí tiết kiệm 10% chi thường xuyên năm 2025 theo Nghị quyết số 173/NQ-CP ngày 13/6/2025 của Chính phủ: Tỉnh Đắk Lắk báo cáo thiếu số liệu tiết kiệm của 8 huyện, thị xã của tỉnh Phú Yên (trước sáp nhập); UBND tỉnh nộp về ngân sách trung ương (NSTW) thiếu 1,66 tỷ đồng; xã Ea Wy chưa nộp về ngân sách tỉnh 320 triệu đồng; các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo chưa trích lập kinh phí tiết kiệm từ nguồn thu sự nghiệp, thu khác được để lại vào quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp hơn 1,97 tỷ đồng.

UBND tỉnh Đắk Lắk (sau sáp nhập) chưa điều chỉnh giảm dự toán NSNN đã cấp đối với: Kinh phí sự nghiệp đào tạo và dạy nghề năm 2025 còn thừa tại một số đơn vị do xác định lại số lượng sinh viên, học sinh thực tế có mặt bình quân theo khoản 1 Điều 5 Nghị quyết số 12/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của HĐND tỉnh Phú Yên (trước sáp nhập) 3,34 tỷ đồng; kinh phí quỹ lương năm 2025 còn thừa tại Sở Y tế do tiền lương đã được kết cấu trong giá dịch vụ khám chữa bệnh theo điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 12/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của HĐND tỉnh Phú Yên (trước sáp nhập) là 22,76 tỷ đồng; kinh phí công đoàn 7 tháng cuối năm 2025 (nằm trong quỹ lương) của một số đơn vị dự toán cấp tỉnh và phường, xã do dừng thu kinh phí công đoàn đối với cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp hưởng 100% lương NSNN từ ngày 01/6/2025 theo điểm a khoản 2 Điều 3 Thông tư số 88/2024/TT-BTC và khoản 1 Công văn số 4133/TLĐ-ToC ngày 23/5/2025 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam 62,35 tỷ đồng; kinh phí tiết kiệm chi NSNN (Quỹ lương) do thực hiện tinh giản biên chế, sắp xếp lại bộ máy trong năm 2025 để tạo nguồn thực hiện cải cách tiền lương (CCTL) theo điểm e khoản 2 Điều 22 Thông tư số 49/2024/TT-BTC, điểm d khoản 3 Điều 4 Thông tư số 88/2024/TT-BTC và Biểu số 01 Công văn số 294/BTC-NSNN ngày 09/01/2026 của Bộ Tài chính 56 tỷ đồng...

Kết quả kiểm toán cho thấy, UBND tỉnh Đắk Lắk chưa chuyển kinh phí cắt giảm, tiết kiệm 5% chi thường xuyên năm 2024 còn dư về tài khoản tập trung mở tại Kho bạc Nhà nước theo Công văn số 20194/BTC-NSNN ngày 26/12/2025 của Bộ Tài chính là 5,73 tỷ đồng.  

Qua cân đối nguồn và nhu cầu thực hiện cải cách tiền lương năm 2025, KTNN xác định UBND tỉnh chưa nộp trả NSTW 906,09 tỷ đồng, một số UBND xã/phường chưa nộp trả ngân sách tỉnh 157,94 tỷ đồng do ngân sách cấp trên cấp thừa nhu cầu so với khả năng cân đối nguồn cải cách tiền lương của địa phương. 

UBND tỉnh và Tỉnh ủy phê duyệt danh sách đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách, chế độ theo Nghị quyết số 07/2025/NQ-CP của Chính phủ vào ngày 30, 31/10/2025; UBND tỉnh Đắk Lắk mới ban hành Quyết định phân bổ kinh phí vào ngày 31/10/2025 dẫn đến chậm chi trả 3,3 tỷ đồng, chưa chi trả 17,08 tỷ đồng do hết thời hạn chi trả theo quy định. 

Ngân sách cấp tỉnh bổ sung có mục tiêu cho các xã, phường, đơn vị dự toán cấp tỉnh để thực hiện chính sách nghỉ hưu, thôi việc do sắp xếp bộ máy khi chưa cân đối nguồn thực hiện cải cách tiền lương sẵn có của đơn vị tại thời điểm bổ sung kinh phí 88,45 tỷ đồng là chưa phù hợp với các quy định tại Thông tư số 88/2024/TT-BTC và Thông tư số 34/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính. 

Địa phương chưa nộp trả NSTW nguồn kinh phí bổ sung có mục tiêu hết nhiệm vụ chi theo khoản 2 Điều 9 Thông tư số 26/2026/TT-BTC là 595,44 tỷ đồng.

11 xã chậm phê chuẩn quyết toán ngân sách năm 2025 

Kết quả kiểm toán còn cho thấy, có 11 xã phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2025 chậm; báo cáo quyết toán NSĐP năm 2025 của tỉnh Đắk Lắk lập, hoàn thành chậm so với Điều 71 Luật NSNN năm 2025. Số dư tài khoản tạm ứng, ứng trước, đến thời điểm kiểm toán (ngày 14/5/2026) là 41,17 tỷ đồng, chưa được Kho bạc Nhà nước khu vực XIV xử lý theo Công văn số 19919/BTC-KBNN về việc hướng dẫn công tác khóa sổ kế toán niên độ 2025. 

Đáng chú ý, địa bàn phía Đông tỉnh Đắk Lắk (tỉnh Phú Yên trước sáp nhập) đang kê khai theo Nghị quyết số 02/2024/NQ-HĐND ngày 17/4/2024 của Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh Phú Yên nhưng địa bàn phía Tây tỉnh Đắk Lắk (tỉnh Đắk Lắk trước sáp nhập) đang kê khai theo Nghị quyết số 27/2023/NQ-HĐND ngày 17/12/2023 của HĐND tỉnh Đắk Lắk, giữa 2 Nghị quyết này có 37/44 loại khoáng sản có mức phí bảo vệ môi trường khác nhau.  

Nghị quyết số 19/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Phú Yên (trước sáp nhập) và Nghị quyết số 24/2024/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Đắk Lắk (trước sáp nhập) về phí tham quan được căn cứ theo Nghị định số 120/2016/NĐ-CP, Nghị định số 82/2023/NĐ-CP đã hết hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 (được thay thế bằng Nghị định số 362/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ) nhưng địa phương chưa ban hành Nghị quyết mới thay thế.

Nghị quyết số 24/2025/NQ-HĐND ngày 24/12/2025 của HĐND tỉnh Đắk Lắk quy định chi tiết danh mục các khoản thu và mức thu, cơ chế quản lý thu, chi các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo đối với cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk không còn phù hợp Nghị định số 66/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy nhiên, HĐND tỉnh chưa bãi bỏ Nghị quyết số 24/2025/NQ-HĐND, UBND tỉnh chưa ban hành quy định chi tiết danh mục các khoản thu, mức thu và cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo trong cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh theo Nghị định số 66/2026/NĐ-CP.

Quyết định số 49/2022/QĐ-UBND ngày 20/12/2022 của UBND tỉnh Đắk Lắk quy định về thời hạn gửi báo cáo quyết toán ngân sách năm dựa trên các căn cứ đã hết hiệu lực thi hành và nội dung Điều 2, Điều 3 về thời hạn gửi báo cáo quyết toán ngân sách năm, thời gian xét duyệt, thẩm định quyết toán ngân sách năm không còn phù hợp Nghị định số 73/2026/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư số 26/2026/TT-BTC và Thông tư số 59/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính. 

Kiểm toán nhà nước kiến nghị xử lý tài chính hơn 2.000 tỷ đồng

Qua kiểm toán, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 2.025,32 tỷ đồng (tăng thu NSNN 293,3 triệu đồng; giảm chi NSNN 2.025 tỷ đồng); kiến nghị khác 1.368,23 tỷ đồng. Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh Đắk Lắk thực hiện và chỉ đạo các đơn vị có liên quan chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong công tác quản lý, sử dụng tài sản công, tài chính công đối với các đánh giá, tồn tại đã nêu.

Đối với UBND tỉnh Đắk Lắk, KTNN đưa ra các kiến nghị sau:

Tiếp tục báo cáo, xin ý kiến và thực hiện theo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ trong việc chưa chi trả chính sách, chế độ cho các đối tượng tại Điều 1, Điều 2 Nghị quyết số 07/2025/NQ-CP (đến nay đã hết thời hạn chi trả).

Chỉ đạo Sở Tài chính, các Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các đơn vị có liên quan: Kiểm tra, rà soát, làm rõ nguyên nhân và có giải pháp xử lý kịp thời đối với các dự án chậm giải ngân hoặc không giải ngân dẫn đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 thấp; các dự án chưa được giao lại kế hoạch vốn hoặc giao lại chưa đủ so với kế hoạch vốn đã bố trí; các dự án chưa xác định được Chủ đầu tư mới tiếp tục thực hiện để các dự án hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo mục tiêu đề ra, tránh nguy cơ lãng phí vốn đầu tư. 

Ban hành văn bản thay thế Quyết định số 49/2022/QĐ-UBND ngày 20/12/2022 của UBND tỉnh Đắk Lắk quy định thời hạn báo cáo quyết toán ngân sách và thời gian xét duyệt, thẩm định quyết toán ngân sách năm của các đơn vị dự toán trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk để phù hợp Điều 32 Nghị định số 73/2026/NĐ-CP, Điều 20 Thông tư số 26/2026/TT-BTC và Thông tư số 59/2026/TT-BTC;

Chỉ đạo các đơn vị có liên quan: Tổ chức kiểm điểm tập thể, cá nhân và xem xét xử lý theo quy định của pháp luật đối với các Chủ đầu tư có phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản; tổ chức kiểm điểm tập thể, cá nhân chậm tham mưu, ban hành quyết định phê duyệt danh sách các đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách, chế độ theo Điều 1, Điều 2 Nghị quyết số 07/2025/NQ-CP dẫn đến quá thời hạn chi trả, đến nay một số địa phương chưa chi trả chế độ cho các đối tượng.

KTNN cũng kiến nghị HĐND tỉnh Đắk Lắk:

Ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 27/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Đắk Lắk và Nghị quyết số 02/2024/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Phú Yên về quy định mức thu, đơn vị tính phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; 

Ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 19/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Phú Yên quy định mức thu, quản lý và sử dụng phí tham quan danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Phú Yên và Nghị quyết số 24/2024/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Đắk Lắk quy định thu phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND tỉnh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk;

Xem xét bãi bỏ Nghị quyết số 24/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Đắk Lắk quy định chi tiết danh mục các khoản thu và mức thu, cơ chế quản lý thu, chi các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo đối với cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk./.

BKT