Chuyên gia lý giải nguyên nhân oi bức, ngột ngạt diện rộng kéo dài cả ngày ở miền Bắc - Báo Sức Khỏe & Đời Sống

Vùng lõi nắng nóng diện rộng (có nơi trên 40 độ C) hôm nay gồm trung du, đồng bằng Bắc Bộ; các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP. Đà Nẵng; vùng lõi phía Đông của khu vực từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk.

Chuyên gia lý giải nguyên nhân oi bức, ngột ngạt diện rộng kéo dài cả ngày ở miền Bắc - Báo Sức Khỏe & Đời Sống

Nguyên nhân khiến khu vực nắng nóng oi bức nhất

TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai cho biết, đợt nắng nóng đặc biệt gay gắt đang diễn ra chủ yếu ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ, trung du phía Bắc, và các tỉnh miền Trung. Hôm nay khả năng cao nhiệt độ ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có nơi chạm ngưỡng 40 độ C và hơn.

Nền nhiệt khí tượng đợt này không cao hơn đợt nắng nóng cuối tháng 5 nhưng nhiệt độ cảm nhận cao hơn và mức độ nóng bức khó chịu thì cao hơn do nhiều nguyên nhân. Ở đồng bằng Bắc Bộ, bao gồm cả Hà Nội, khí áp vào khung giờ buổi chiều xuống mức 998 - 997hPa khiến cho không khí giãn nở, các hạt vật chất trong không khí vận động mạnh, bốc hơi nóng mạnh và nền nhiệt được giải phóng khỏi các khối bê tông, nền đất tỏa ra môi trường. Cái nóng từ mặt trời chiếu sáng nhiều giờ kết hợp với nền nhiệt từ môi trường tỏa ra tạo ra sự cộng hưởng và tích tụ nhiệt ở môi trường khiến cảm giác oi bức ngột ngạt rất khó chịu.

Miền Bắc nắng nóng oi bức kéo dài suốt cả ngày.

Ở các tỉnh miền Trung cái nóng lại khác. Nơi đây là kiểu nắng gay gắt kết hợp gió Lào khô nóng lấy đi mọi hơi nước xung quanh. Đặc biệt ở miền Trung, đặc biệt là khu vực Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế đã rất lâu rồi không mưa hoặc mưa rất ít, đất khô, cây khô, cỏ khô nên giảm chức năng làm mát của thảm thực vật. Đó là nguyên do khiến cho nhiệt khí tượng không cao bằng đợt cuối tháng 5 nhưng mức độ gay gắt lại cao hơn.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định, vùng lõi nắng nóng diện rộng (37-40 độ C, có nơi trên 40 độ C): Trung du, đồng bằng Bắc Bộ; các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP. Đà Nẵng; vùng lõi phía Đông của khu vực từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk.

Khu vực Thủ đô Hà Nội ghi nhận mức nhiệt tiệm cận và vượt ngưỡng 40 độ C, kết hợp với hiệu ứng đô thị sẽ tạo ra cảm giác bỏng rát cực đoan. Nắng nóng đặc biệt gay gắt, thời gian có nhiệt độ trên 35°C kéo dài liên tục từ sáng đến cuối buổi chiều.

Khu vực vùng núi Bắc Bộ phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C (riêng Điện Biên và Lai Châu nằm ngoài vùng tác động mạnh của đợt nắng nóng này).

Do độ ẩm không khí giảm thấp dưới 45% cùng thời gian nắng nóng kéo dài từ 10h đến 17h, nguy cơ xảy ra cháy nổ, hỏa hoạn ở khu dân cư và cháy rừng ở mức báo động. Người dân được khuyến cáo hạn chế tối đa việc di chuyển hoặc lao động ngoài trời trong các khung giờ cao điểm để phòng tránh sốc nhiệt và kiệt sức.

Khi nào nắng nóng dịu dần?

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hôm nay có thể là ngày nắng nóng gay gắt nhất kể từ đầu mùa ở miền Bắc, miền Trung.

Đây cũng là ngày có phạm vi nắng nóng đặc biệt gay gắt rất rộng lớn, khi toàn bộ khu vực trung du, đồng bằng Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Phú Yên cũ đều có thể chạm ngưỡng nhiệt độ cao nhất từ 38 - 40 độ.

Đặc biệt, thời gian nắng nóng kéo dài gần như từ sáng đến cuối buổi chiều, riêng tại Thủ đô Hà Nội, mức nhiệt có thể vượt 40 độ, kết hợp với hiệu ứng đô thị sẽ tạo ra cảm giác bỏng rát.

Cơ quan khí tượng đặc biệt lưu ý, do độ ẩm không khí giảm thấp dưới 45% cùng thời gian nắng nóng kéo dài liên tục, nguy cơ xảy ra cháy nổ, hỏa hoạn ở khu dân cư và cháy rừng ở mức báo động.

Chỉ số tia UV cũng ở ngưỡng rất có hại cho sức khỏe mọi người. Người dân được khuyến cáo hạn chế tối đa việc di chuyển hoặc lao động ngoài trời trong các khung giờ cao điểm để phòng tránh sốc nhiệt và kiệt sức. Để hạn chế tác hại của tia UV, trường hợp cần ra ngoài nên bôi kem chống nắng, mặc quần áo chống nắng, đội mũ rộng vành.

Dự báo ngày mai (25/6), khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi vẫn tiếp tục nóng như đổ lửa với nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ, có nơi trên 40 độ. Khu vực Bình Định cũ và Phú Yên cũ cũng tiếp tục nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-39 độ, có nơi trên 39 độ.

Khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ sẽ dịu đi một chút khi nhiệt độ cao nhất chỉ còn khoảng 35-37 độ, có nơi trên 37 độ. Khu vực vùng núi Bắc Bộ có nắng nóng cục bộ trên 35 độ. Dự báo từ ngày 26/6 nắng nóng ở khu vực Bắc Bộ có khả năng dịu dần. Nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến Phú Yên có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.

Tô Hội