Cần tăng cường bảo đảm an toàn trong đào tạo lái xe - Báo Hà Nội Mới

Nhìn từ yêu cầu bảo đảm an toàn

Khoảng 10h50 ngày 17-9, xe tập lái của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Đào tạo lái xe Nam Việt do học viên Bùi Công Hiếu (sinh năm 2008) điều khiển lưu thông trên đường tránh phía Đông Buôn Ma Thuột, đoạn qua buôn Tara, xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk. Xe sau đó đã tông vào đuôi một ô tô tải đang dừng cùng chiều. Giáo viên dạy lái Phan Thanh Trúc ngồi ở ghế phụ tử vong tại chỗ. Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, nguyên nhân vụ tai nạn được xác định do học viên không chú ý quan sát.

Chín ngày sau, khoảng 19h45 ngày 26-9, trên tỉnh lộ 276 mới, đoạn qua thôn Thượng, xã Phật Tích, thành phố Bắc Ninh, xe tập lái do học viên Phạm Thị H. điều khiển xảy ra va chạm với một xe cơ giới đi cùng chiều. Sau va chạm, xe tập lái lao sang chiều đường ngược lại và va chạm với xe tải. Giáo viên dạy lái Phạm Đăng T. tử vong trên đường đi cấp cứu, H. học viên bị thương. Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.

Từ hai vụ tai nạn liên tiếp đã đặt ra vấn đề về an toàn trong quá trình học viên trực tiếp điều khiển phương tiện trên đường.

TS. luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp, cho rằng khi xảy ra tai nạn trong quá trình học lái, cần xem xét đầy đủ diễn biến vụ việc. Theo đó, ngoài thao tác của học viên và việc bảo trợ tay lái của giáo viên, cần làm rõ tình trạng kỹ thuật của phương tiện, tốc độ, khoảng cách giữa các xe, điều kiện mặt đường và giao thông tại thời điểm xảy ra tai nạn. Chỉ khi có đầy đủ căn cứ mới có thể xác định hành vi, lỗi và mối quan hệ nhân quả đối với hậu quả xảy ra.

TS. luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp, cho rằng khi xảy ra tai nạn trong quá trình học lái, cần xem xét đầy đủ diễn biến vụ việc. Theo đó, ngoài thao tác của học viên và việc bảo trợ tay lái của giáo viên, cần làm rõ tình trạng kỹ thuật của phương tiện, tốc độ, khoảng cách giữa các xe, điều kiện mặt đường và giao thông tại thời điểm xảy ra tai nạn. Chỉ khi có đầy đủ căn cứ mới có thể xác định hành vi, lỗi và mối quan hệ nhân quả đối với hậu quả xảy ra.

Đối với học viên, việc đang trong quá trình học lái không đồng nghĩa được miễn trừ các nghĩa vụ khi tham gia giao thông. Người tập lái vẫn phải tuân thủ quy định về trật tự, an toàn giao thông và thực hiện theo hướng dẫn trong quá trình thực hành.

Theo khoản 5 Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, người tập lái xe ô tô, người dự sát hạch lái xe ô tô khi tham gia giao thông đường bộ phải thực hành trên xe tập lái, xe sát hạch trên tuyến đường tập lái, tuyến đường sát hạch, có giáo viên dạy lái hoặc sát hạch viên bảo trợ tay lái.

Tăng giám sát trong quá trình thực hành

Bên cạnh việc làm rõ nguyên nhân sau mỗi vụ tai nạn, những sự việc xảy ra trong quá trình học lái cũng cho thấy ý nghĩa của việc theo dõi, giám sát hoạt động đào tạo.

Nghị định số 94/2026/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, quy định cụ thể nhiều điều kiện đối với cơ sở đào tạo và xe tập lái. Theo đó, xe tập lái phải có hệ thống phanh phụ được bố trí bên ghế ngồi của giáo viên dạy thực hành; xe tập lái trên đường giao thông phải gắn cố định thiết bị giám sát thời gian và quãng đường học thực hành lái xe của học viên. Nghị định cũng quy định giáo viên dạy thực hành phải đáp ứng các tiêu chuẩn về trình độ, giấy phép lái xe, nghiệp vụ sư phạm và phải qua tập huấn nghiệp vụ dạy thực hành lái xe. Cơ sở đào tạo có trách nhiệm quản lý đội ngũ giáo viên, duy trì cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho giáo viên dạy thực hành.

Như vậy, việc bảo đảm an toàn cần được đặt lên trước trong tổ chức đào tạo, sát hạch lái xe. Việc thực hành không chỉ giúp học viên làm quen với các thao tác điều khiển phương tiện mà còn hình thành kỹ năng xử lý tình huống và chấp hành quy định giao thông. Trong quá trình đó, giáo viên có vai trò hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ học viên khi cần thiết.

Các yêu cầu này cũng được thể hiện trong cơ chế xử phạt hiện hành. Điều 39 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt đối với giáo viên dạy thực hành chạy không đúng tuyến đường trong giấy phép xe tập lái hoặc không ngồi bên cạnh để bảo trợ tay lái cho học viên thực hành, kể cả trong sân tập lái và ngoài đường giao thông công cộng. Nghị định cũng quy định xử phạt đối với cơ sở đào tạo không bố trí giáo viên ngồi bên cạnh để bảo trợ tay lái hoặc sử dụng xe tập lái không đáp ứng yêu cầu. Các cơ sở đào tạo không có đủ thiết bị giám sát thời gian học lý thuyết, thời gian và quãng đường học thực hành lái xe của học viên, hoặc có thiết bị nhưng không hoạt động theo quy định cũng thuộc trường hợp bị xử phạt.

Ở góc độ pháp lý và cơ chế giám sát, luật sư Trần Sỹ Tiến, Giám đốc Công ty Luật Hà Nội VDT cho rằng, các quy định về công tác đào tạo lái xe hiện nay đã đặt ra nhiều yêu cầu đối với quá trình học. Từ việc giám sát được thực hiện đối với thời gian học lý thuyết, thời gian và quãng đường học thực hành lái xe của học viên; hoạt động sát hạch được giám sát qua hệ thống camera.

Cũng theo luật sư Trần Sỹ Tiến, cần tăng cường giám sát thời gian và quãng đường học thực hành lái xe của học viên qua hệ thống camera, theo hướng tương tự hoạt động giám sát sát hạch. Bởi giai đoạn thực hành lái xe có tổng thời gian rất dài, dài hơn thời gian sát hạch rất nhiều. Trong quá trình có thể phát sinh rất nhiều tình huống do chủ quan, cũng như khách quan. Điều này rất quan trọng để có thông tin về vụ việc và đúc rút lại sau khi khóa đào tạo hoàn thành.

Siết chặt chấn chỉnh hoạt động xe tập lái trên đường

Tại Hà Nội, việc tăng cường theo dõi và chấn chỉnh hoạt động xe tập lái cũng đang được lực lượng chức năng triển khai tại các cơ sở đào tạo. Thực hiện chỉ đạo của Cục Cảnh sát giao thông - Bộ Công an về tăng cường bảo đảm trật tự, an toàn giao thông liên quan đến hoạt động của xe tập lái, Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội đã xây dựng kế hoạch, phối hợp với các cơ sở đào tạo lái xe trên địa bàn chấn chỉnh việc chấp hành pháp luật trong quá trình tổ chức đào tạo thực hành lái xe trên đường.

Ghi nhận tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Đào tạo sát hạch lái xe Hùng Vương, xã Hòa Lạc, thành phố Hà Nội, Đội Sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ (Phòng CSGT - Công an thành phố Hà Nội) đã làm việc với đại diện Trung tâm, kiểm tra hệ thống trang thiết bị, phương tiện và trao đổi về công tác quản lý, giám sát hoạt động xe tập lái, giáo viên, học viên.

Tại buổi làm việc, lực lượng chức năng kiểm tra, rà soát hệ thống trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác đào tạo; đồng thời trao đổi với đại diện Trung tâm về công tác quản lý, giám sát hoạt động của xe tập lái, giáo viên dạy thực hành và học viên khi tham gia giao thông trên đường.

Bên cạnh công tác phối hợp với các cơ sở đào tạo, lực lượng CSGT tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm của xe tập lái trong quá trình tham gia giao thông. Thông tin về tình hình vi phạm của xe tập lái sẽ được trao đổi, cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước về đào tạo lái xe, phục vụ công tác quản lý, chấn chỉnh, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe.

Thực hành trên đường là giai đoạn người học từng bước làm quen với giao thông thực tế. Vì vậy, mỗi giờ học cần bảo đảm các điều kiện an toàn cho học viên, giáo viên và những người cùng tham gia giao thông.

Quỳnh An