Bất ngờ nhiều doanh nghiệp xin trả mã số vùng trồng sầu riêng - Báo Tiền Phong
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, một số doanh nghiệp đã dừng hoạt động thu mua, chấm dứt liên kết với các vùng trồng do không còn đủ năng lực tài chính nên chủ động xin hủy mã số để phòng ngừa các rủi ro pháp lý phát sinh.
Doanh nghiệp xin trả mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói
Ngày 31/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết đã ban hành các quyết định thu hồi nhiều mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói sầu riêng của các doanh nghiệp trên địa bàn.
Cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng thu hồi 5 mã số vùng trồng của Công ty CP Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam; 2 mã số vùng trồng của Công ty CP Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168; 3 mã số vùng trồng và 2 mã số cơ sở đóng gói của Công ty CP Vạn Lộc An Sinh (cùng ở thôn 9, xã Ea Păl, tỉnh Đắk Lắk); 6 mã số vùng trồng của Công ty TNHH Đức Huệ Lâm Đồng (phường B'Lao, tỉnh Lâm Đồng); 5 mã số cơ sở đóng gói của Công ty CP Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, việc thu hồi các mã số trên chủ yếu xuất phát từ đề nghị của doanh nghiệp. Trong đó, một số doanh nghiệp đã dừng hoạt động thu mua, chấm dứt liên kết với các vùng trồng do không còn đủ năng lực tài chính nên chủ động xin hủy mã số để phòng ngừa các rủi ro pháp lý phát sinh.
Riêng Công ty TNHH Đức Huệ Lâm Đồng đang rà soát, ký kết lại các nội dung liên kết sản xuất với nông dân theo quy định mới, đồng thời phối hợp địa phương hoàn thiện hồ sơ, xác thực danh sách hộ liên kết nhằm chuẩn hóa thông tin hành chính. Trong thời gian hoàn thiện thủ tục, doanh nghiệp cũng chủ động đề nghị thu hồi các mã số đã được cấp.
Theo thống kê, Lâm Đồng hiện có khoảng 45.550 ha sầu riêng, lớn nhất cả nước, với sản lượng năm 2026 ước đạt khoảng 310.000 tấn. Sản phẩm được tiêu thụ trong nước và chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc cùng một số thị trường khác. Đến nay, toàn tỉnh đã được cấp 346 mã số vùng trồng với diện tích gần 13.300 ha, 70 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu và 69 mã số vùng trồng nội địa với diện tích khoảng 787 ha.
Ông Vũ Đình Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng - cho biết, hệ thống mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đang từng bước được xây dựng theo hướng chuyên nghiệp, góp phần nâng cao năng lực xuất khẩu sầu riêng và các nông sản chủ lực của địa phương.
Theo ông Cường, việc cấp mã số không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của thị trường nhập khẩu mà còn tạo động lực để nông dân, hợp tác xã chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất theo tiêu chuẩn, hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp và người trồng, bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng đồng đều.
Diện tích trồng xen gặp khó về mã số vùng trồng
Theo báo cáo của UBND tỉnh Đắk Lắk, địa phương hiện có diện tích sầu riêng gần 45.000 ha (chiếm 21,7% tổng diện tích sầu riêng cả nước), trong đó có 269 vùng trồng với khoảng 7.400 ha và hơn 40 cơ sở đóng gói đã được cấp mã số. Không chỉ Đắk Lắk, nhiều địa phương có vùng trồng sầu riêng lớn ở Tây Nguyên cũng gặp khó trong việc mở rộng và duy trì mã số vùng trồng.
Trồng sầu riêng hơn 15 năm, ông Nguyễn Văn Cường (xã Ea Tul, Đắk Lắk) chia sẻ ở địa phương chỉ một số nhà vườn có mã số vùng trồng, vậy nên giá đơn vị thu mua sẽ thấp hơn nhiều. Rẫy sầu riêng của ông Cường vẫn chưa được cấp mã số vùng trồng để phục vụ xuất khẩu, mặc dù trong quá trình sản xuất, ông thực hiện theo yêu cầu canh tác, kỹ thuật của doanh nghiệp thu mua.
Ông Cường lý giải, vì diện tích sầu riêng được ông trồng xen với cà phê nên gặp khó cho việc cấp mã vùng trồng. Theo quy định tại Nghị định 38/2026/NĐ-CP, diện tích tối thiểu của một vùng trồng là 10 ha đối với cây trồng lâu năm. Để hình thành vùng trồng phải tập hợp nhiều hộ cùng tham gia, thống nhất quy trình sản xuất. Ông cũng mong có cơ chế phù hợp hơn với thực tế sản xuất.
Tại tỉnh Gia Lai, hiện đã được cấp 55 mã số vùng trồng nội địa với diện tích 513 ha và Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp 306 mã số vùng trồng xuất khẩu với tổng diện tích gần 11.000 ha (sầu riêng 80 mã số vùng trồng, diện tích 1.800 ha).
Theo ông Dương Mah Tiệp - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, số lượng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói còn quá ít so với quy mô sản xuất và nhu cầu xuất khẩu. Tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chưa chặt chẽ và thu gom sản phẩm ngoài vùng mã số là vấn đề cần được chấn chỉnh kịp thời để giữ uy tín đối với nông sản, tránh ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu nông sản.
Hiện Gia Lai có 11 mã số vùng trồng sầu riêng bị tạm dừng hoạt động vì vi phạm an toàn thực phẩm, vi phạm kiểm dịch thực vật. Trong số trên, có 1 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng bị tạm dừng hoạt động vì vi phạm kiểm dịch thực vật; 2 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng bị thu hồi do vi phạm an toàn thực phẩm.
